SPORCU BESLENMESİNDE VİTAMİN VE MİNERALLER

SPORCU BESLENMESİNDE VİTAMİN VE MİNERALLER

Besinlerin, hayatı devam ettirmek adına ağız yoluyla vücuda alınmalarına beslenme denir. Beslenmede, besinlerin kalitesi yanında onların alınış şekli ve zamanı da önemlidir. Vitamin ve mineraller vücudumuzda enerji üretimi, hemoglobin sentezi (kanda solunum organından dokulara oksijen, dokulardan solunum organına ise karbondioksit ve proton taşıyan protein ) kemik sağlığı, immün fonksiyonlar, vücut dokularının oksidatif hasarının gelişimi için önemlidir. Aynı zamanda egzersizi takiben kas dokularının onarımı ve yapımı içinde gereklidir. Egzersiz, vitamin ve mineral gereksinmelerini değiştirebilir (artırabilir). Sporcularda vitamin ve mineral yetersizliği riski oluşabilecek durumlara dikkat edilmedir. Bunlar, enerji alımının kısıtlanması, üst üste kilo kaybı uygulamaları, diyetten bir veya daha çok besin grubunun kaldırılması, yüksek karbonhidratlı fakat vitamin mineral bakımından yetersiz diyet tüketilmesi gibi durumlara gereğinden fazla özen gösterilmelidir. Vitamin mineral yetersizliği riski taşıyan sporcular için doktor kontrolünde multi-vitamin ve mineral tableti gerekebilir. ( doktor kontrolü şart ).Tek öğe içeren suplamentler önerilmemelidir.(tıbbı beslenmeye bağlı, topluma bağlı problemi olmadıkça). B kompleks vitaminlerin egzersizle doğrudan ilişkili 2 ana fonksiyonu vardır. B1, B2, B6 niasin, pantotenik asit, Biotin enerji üretimi için gerekli olup Folat ve B12 kırmızı hücre üretimi, protein sentezi, doku onarımı ve korunması için gereklidir. Egzersizde vitamin yetersizliğine bağlı olarak, enerji alımını kısıtlayan veya dengesiz beslenen sporcuların performanslarının olumsuz etkilendiği ortaya çıkmıştır. Egzersiz, oksijen tüketimini 10-15 kat artırabilir, kaslar ve diğer hücreler üzerinde oksidatif strese neden olabilir. Şiddetli egzersiz sonucunda, kas doku hasarı, membranlarda lipit pereksidasyonuna yol açabilir. (lipit peroksidasyonu; akut egzersizde ve alışkanlık haline getirilmiş olan egzersizde artmaktadır). A vitamini, C vitamini, E vitamini, beta karoten ve selenyum hücre zarının oksidatif hasardan korumada önemli rol oynar.Antioksidan (yağların otoksidasyonunu yavaşlatan madde). Vitaminlerden C ve E vitaminlerinin performansı geliştirdiği ileri sürülmüştür.C vitamini suplementasyonunun C vitamini eksikliği olanlarda performansı geliştirdiği saptanmıştır. İyi beslenen sporcularda C vitaminin performansı artırmadığı saptanmıştır. E vitamini suplemantasyonu doku ve serum E vitamini konsantrasyonunu artırabilir. Şiddetli egzersiz sonucu kas hasarı oluşan sporcularda uzun dönemde yararlı olmuştur. En son çalışmalarda minareler ve vitaminler gibi yeterli ve dengeli bir diyet tüketildiği taktirde suplemantasyonun gereksiz olduğu konusunda görüş birliği vardır.
Hangi durumlarda Vitamin- Mineral Desteği kullanılabilir? Kötü beslenme alışkanlığı varsa, günlük 1500 kkal’den az enerji alıyorsa, hamile ise , çok fazla fast food beslenme alışkanlığı varsa, çok fazla sigara alkol kullanıyorsa, kansızlık varsa, vejeteryan ise, bazı besinlere karşı alerjisi veya intoleransı varsa, hastalık ve iyileşme dönemlerinde doktor kontrolunde vitamin-mineral desteği alınabilir. Vitamin ve mineral spor performansı olumlu yönde etkilemiştir, dayanıklılığı artırma gibi etkileri görülmüştür. Suplemanlardan, A, D, B6 vitaminlerinin ve minerallerinin çoğunun fazla alımı toksik etki yapmaktadır. Suda çözünen vitaminlerin fazlası vücuttan idrarla atılmaktadır. (suda çözünen vitaminler, tiamin B1 vitamini, riboflavin B2 vitamini, Niasin, Piridoksin B6 vitamini, kobamin B12 vitamini, askorbik asit C vitamini). Yağda eriyen vitaminlerin A, D, E, K aşırı alımı iştah kaybı, baş ağrısı, karaciğer hasarı, kemik ağrısı, nörolojik ve böbrek sorunları gibi önemli sağlık problemlerine neden olabilmektedir. Kemik sağlığının korunması, kalsiyumunun yeterli emilebilmesi için D vitaminine gerek vardır. Sporcularda genellikle düşük bulunan mineraller Kalsiyum, Çinko ve Demirdir. eksikliklerinin nedeni ise, enerji kısıtlaması, hayvansal ürünlerin tüketilmemesidir. Sonuç olarak dengeli bir diyet bütün vitamin ve mineral gereksinimini karşılar mı? Sporcuların çoğunluğu sedanterlerden daha fazla yemek yer, iyi besin seçimi ile otomatik olarak vitamin ve minerallerden yeterli olarak alınır.

Etiketler:

Bu Yazıyı Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

çok güzel oyunlar